W kapsułkach. Sandra Gamboa

„Pewnego ranka, kiedy miałam wszystkiego dość, kapsułka wskazała mi drogę. Przyjrzałam się jej pomyślałam, że pomogła mi poczuć się lepiej, ale jednocześnie nie pozwalała mi czuć się swobodnie z samą sobą. Otworzyłam ją i wysypałam lekarstwo, pozostawiając ją pustą. I wtedy właśnie podjęłam decyzję. Zmienić te małe kapsułki w NADZIEJĘ”

Mówić z wnętrza siebie… Najtrudniejszym zadaniem dla człowieka jest wyrażenie tego, co czuje w pewnych momentach życia. Nie nauczono nas tego… a ja chcę spróbować zrobić to z osobistej i indywidualnej perspektywy. Ta wystawa opowiada o tym, co przemilczamy w chwilach emocjonalnej słabości.

Kiedy chcemy porozmawiać o tym, dlaczego czujemy się źle, czujemy smutek lub niepokój, które ciążą nam na sercu i nie pozwalają oddychać, blokujemy się, słowa nie płyną i ogarnia nas udręka samotności. Nie umiemy nazwać tej sytuacji, która sprawia, że czujemy się słabi, a inni czują się zakłopotani. Depresja.

Wielu z nas tego doświadczyło… depresji. Wielu nie chciało się do tego przyznać, być może dlatego, że baliśmy się, że to przerażające słowo uczyni sytuację jawną i niezaprzeczalną. Słyszałam o depresji zanim jej doświadczyłam. Wielu przyjaciół i znajomych na nią cierpiało… wielu w milczeniu… Określamy ją nawet jako coś „normalnego”, coś „tymczasowego”, coś, co
minie. Sama należałam do tych, którzy aktywnie zachęcają do zrobienia kroku naprzód, do przezwyciężenia lęków, traum i niepewności, które to uniemożliwiają…. Uważałam, że to kwestia optymizmu, siły woli, ale myliłam się.

Z jednej strony mamy wszystko to, co zasmuca duszę i pustoszy serce, a z drugiej układ limbiczny zależny od funkcji neurologicznych, których nie jesteśmy w stanie kontrolować bez pomocy lekarza lub specjalisty.

W KAPSUŁKACH to także próba wyrażenia i pokazania procesu prowadzącego do uzależnienia od leków, zażywanych by łagodzić eksplozje emocji, z którymi nie umiemy sobie radzić i które nas pokonują. Żyjemy zamknięci w bańkach, które nie pozwalają nam oddychać, a nieraz dobre towarzystwo, nawet milczące, łagodzi cały ten lęk, niepokój, udrękę i samotność równie skutecznie, co wszystkie tabletki razem wzięte.

Słowo zachęty, uśmiech lub zwykły uścisk, to sygnały, które dają nadzieję i mają cudowną moc uzdrawiania. Kiedy się załamujesz wydaje ci się, że jest na dnie studni… Panuje tu ciemność tak głęboka, jak ból, który nie daje ci wytchnienia. Wszystko jest cięższe, gęstsze, wszystko jest podejrzane, nic nie daje światła, nawet radość bliskich. Tak to odczuwam… To jak znieczulenie, które nie pozwala dostrzec światła z tej nieszczęsnej studni, w którą cię wrzucają lub sam się w nią rzucasz.

Czas to czynnik, który działa cuda, w końcu oświetla część tej otchłani, ale jednocześnie czujesz, że depresja nadal żyje w tobie, utajona… przypomina ci, że jesteś kruchy i podatny na kolejną karuzelę emocji.

 


 

Projekt W KAPSUŁKACH hiszpańsko-kolumbijskiej artystki SANDRY GAMBOA to seria prac mających na celu podniesienie świadomości na temat zdrowia psychicznego i zwalczania stygmatów z nim związanych.

Każda kapsułka to historia życia z całym jego ładunkiem wewnętrznych napięć, które, z powodu braku komunikacji i empatii, biorą czasem górę nad naszym życiem. W KAPSUŁKACH to też próba eksploracji procesu prowadzącego do uzależnienia od leków, zażywanych po to, by łagodzić eksplozje emocji, z którymi nie umiemy sobie poradzić i które nas przerastają. Żyjemy zamknięci w bańkach, które nie pozwalają nam oddychać, a czasem wystarczy tylko czyjaś obecność, nawet milcząca, by złagodzić lęk, niepokój, udrękę i samotność równie skutecznie, jak wszystkie tabletki razem wzięte.

Wystawa W KAPSUŁKACH, prezentowana w krakowskim Instytucie Cervantesa, opowiada o tym, co przemilczamy w chwilach emocjonalnej słabości. Jest jak wołanie o nadzieję, wezwanie do troski o zdrowie psychiczne i przypomnienie o jego znaczeniu.

Dlatego wystawa „W KAPSUŁKACH” ma podnosić świadomość, coraz bardziej dostrzeganej i uznawanej przez społeczeństwo, potrzeby troski o zdrowie psychiczne. Niewątpliwie potrzebne jest wszelkie wsparcie instytucjonalne, aby uwidocznić to, co skrywane, i aby opieka medyczna docierała do większej liczby osób na czas, a nie wtedy, gdy na leczenie jest już za późno.

Chcę wezwać was do EMPATII, CIERPLIWOŚCI, PRZYJAŹNI, MIŁOŚCI, WYCZUCIA i ZARZĄDZANIA EMOCJAMI, żeby ludzie, którzy żyją W KAPSUŁKACH mieli SZANSĘ wznieść się ku WOLNOŚCI i SPOKOJOWI, przełamać stygmatyzację i odkryć, że nie są sami, że JESTEŚ Z NIMI.

 

Instytut Cervantesa w Krakowie, ul. Kanonicza 12, Wystawa trwa do 29 sierpnia 2025.